ทำไมต้องมีระบบนี้
ในทุกพื้นที่ทั่วประเทศ มีปัญหาจำนวนมากที่ ท้องถิ่นแก้ไขเองไม่ได้ เพราะอยู่นอกอำนาจหน้าที่ อยู่นอกงบประมาณ หรือเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่ต้องอาศัยกลไกระดับชาติเข้ามาแก้
ที่ผ่านมา การจะนำปัญหาเหล่านี้เข้าสู่กลไกสภาผู้แทนราษฎร — ไม่ว่าจะเป็นการตั้งกระทู้ ยื่นญัตติ หรือนำเข้าสู่คณะกรรมาธิการ — มักต้องอาศัย "connection" ส่วนตัวกับ สส. หรือกรรมาธิการ ทำให้หลายเรื่องตกหล่น หลายเรื่องไปไม่ถึง และเครือข่ายในพื้นที่ก็ไม่รู้ว่าเรื่องที่ส่งไปนั้นไปถึงไหน
ระบบนี้แก้ปัญหานี้อย่างไร
"พื้นที่สู่สภา" คือ เครื่องมือ ของพรรคประชาชน ที่เปิดให้เครือข่ายในพื้นที่ — ทีมจังหวัด ผู้สมัคร สส. และนักการเมืองท้องถิ่น — ส่งปัญหาและวาระเข้ามาที่ฝ่ายกิจการสภาและคณะกรรมาธิการ (กมธ.) 35 คณะของพรรค ได้อย่างเป็นระบบและตรวจสอบได้
สามข้อที่ระบบนี้รับประกัน
ไม่ต้องมี connection
ไม่ต้องรู้จัก สส. หรือกรรมาธิการเป็นการส่วนตัว ระบบจะส่งต่อให้อัตโนมัติตามประเภทของปัญหา
อัปเดตสถานะ / ติดตามได้
ทุกเรื่องที่ส่งเข้ามามีเลขเคสและสถานะที่ผู้แจ้งดูได้ตลอดเวลา ไม่หายเข้ากลีบเมฆ
นำเข้าวาระจริง
เรื่องที่เหมาะสมจะถูกแปลงเป็นกระทู้ ญัตติ หรือวาระ กมธ. และดำเนินการในสภาจริง
ระบบนี้ไม่ได้ออกแบบมารับเรื่อง "ทุกเรื่อง" แต่ออกแบบมารับเรื่องที่ ต้องใช้กลไกสภา เท่านั้น ปัญหาที่ท้องถิ่นแก้ได้ ส่วนราชการประจำแก้ได้ หรืออยู่ในอำนาจของฝ่ายบริหารระดับกระทรวง ควรไปตามช่องทางนั้นก่อน
ทำความเข้าใจกลไกสภา
ก่อนจะใช้ระบบให้เกิดผล ผู้แจ้งควรเข้าใจก่อนว่า "สภาผู้แทนราษฎร" มีเครื่องมืออะไรบ้าง และเครื่องมือแต่ละชิ้นเหมาะกับปัญหาประเภทไหน เพราะการเลือกเครื่องมือผิด ทำให้เรื่องช้าหรือไม่ได้ผลตามที่ตั้งใจ
กลไกหลักที่ระบบ "พื้นที่สู่สภา" เชื่อมต่อมีอยู่ 4 ประเภท ดังนี้
2.1 หนังสือร้องทุกข์ / หารือ
เร็วที่สุดหนังสือร้องทุกข์ คือการที่ สส. ทำหนังสือถึงหน่วยงานราชการโดยตรง เพื่อให้ตรวจสอบ ติดตาม หรือดำเนินการในเรื่องใดเรื่องหนึ่งให้ประชาชน ส่วน "การหารือ" (หารือ 2 นาที) คือการที่ สส. ลุกขึ้นพูดในที่ประชุมสภา ก่อนเข้าวาระ ครั้งละไม่เกิน 2 นาที เพื่อสะท้อนปัญหาของพื้นที่ให้รัฐบาลและสาธารณะรับรู้
เหมาะกับเรื่องแบบไหน
- ปัญหาเฉพาะพื้นที่ที่ต้องการให้หน่วยงานเร่งดำเนินการ เช่น ถนนชำรุด ไฟทางดับ ระบบประปาเสีย
- การติดตามคำร้องที่ส่งไปหน่วยงานแล้วเงียบ
- การสะท้อนเสียงประชาชนต่อเรื่องเร่งด่วนในพื้นที่
คริษฐ์ ปานเนียม ยื่นหนังสือร้องทุกข์ สภาฯ ปกป้อง ดอยชาติ ยกเลิกประทานบัตรเหมืองหิน
2.2 กระทู้ถาม
กดดันรัฐบาลกระทู้ถาม คือเครื่องมือที่ สส. ใช้ตั้งคำถามถึงรัฐมนตรีหรือนายกรัฐมนตรีโดยตรง เพื่อให้รัฐบาลตอบในที่ประชุมสภา (หรือเป็นลายลักษณ์อักษร) ทำให้รัฐบาลต้องชี้แจง และคำตอบของรัฐบาลถูกบันทึกเป็นเอกสารราชการ
กระทู้มี 3 ประเภทย่อย
- กระทู้ทั่วไป — ถามเรื่องที่ไม่เร่งด่วนมาก รัฐบาลตอบในที่ประชุมสภาตามคิว
- กระทู้สด — เรื่องเร่งด่วน รัฐบาลต้องตอบในวันที่เสนอ
- กระทู้แยกเฉพาะ — รัฐมนตรีตอบในห้องประชุมเฉพาะกรณี เหมาะกับเรื่องที่ต้องลงรายละเอียด
เหมาะกับเรื่องแบบไหน
- ต้องการกดดันให้รัฐบาลตอบ ชี้แจง หรือเปลี่ยนนโยบาย
- ต้องการให้คำตอบของรัฐบาลถูกบันทึกเป็นทางการ เพื่อใช้อ้างอิงต่อไป
- เรื่องที่มีผลกระทบกว้างเกินกว่าจะใช้หนังสือร้องทุกข์
สส. พรรคประชาชนตั้งกระทู้กดดันให้รัฐบาลตอบเรื่องการแจ้งเตือนภัยพิบัติ ผ่านเทคโนโลยี Cell Boardcast
2.3 ญัตติ
เปลี่ยนเชิงระบบญัตติ คือข้อเสนอที่ สส. ยื่นให้สภาพิจารณาและลงมติ เป็นเครื่องมือที่ใช้เมื่อต้องการให้สภา "แสดงท่าที" ต่อเรื่องใดเรื่องหนึ่งอย่างเป็นทางการ หรือต้องการให้ตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญขึ้นมาศึกษาเรื่องเฉพาะ
เหมาะกับเรื่องแบบไหน
- ปัญหาเชิงโครงสร้างที่ต้องการการศึกษาเชิงลึก เช่น ระบบราคาสินค้าเกษตร PM2.5 ข้ามแดน
- ต้องการให้สภาเสนอแนะรัฐบาลให้ทำหรือไม่ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง
- ต้องการตั้ง กมธ. วิสามัญเพื่อศึกษาเรื่องที่ไม่อยู่ในขอบเขตของ กมธ. สามัญ 35 คณะ
ญัตติต้องบรรจุเข้าวาระ ลงมติ และ (ถ้าผ่าน) ดำเนินการต่อ ใช้เวลารวมกันหลายเดือนถึงเป็นปี ถ้าเรื่องเร่งด่วนกว่านั้น พิจารณาใช้กระทู้แทน
สุรเชษฐ์ ประวีณวงศ์วุฒิ สส.พรรคประชาชน เสนอญัตติด่วนด้วยวาจาเรื่อง Missing Link โครงการที่ขาดหายไป เพื่อความปลอดภัยสาธารณะ
2.4 กมธ. แต่ละคณะ (35 คณะ)
ลงรายละเอียดคณะกรรมาธิการ (กมธ.) สามัญประจำสภา มีทั้งหมด 35 คณะ แต่ละคณะมีอำนาจหน้าที่กำกับดูแลกระทรวง/หน่วยงาน หรือประเด็นเฉพาะ เช่น กมธ. การเกษตร, กมธ. สาธารณสุข, กมธ. การคมนาคม, กมธ. ที่ดิน-สิ่งแวดล้อม-ทรัพยากรธรรมชาติ ฯลฯ
กมธ. มีอำนาจ เชิญหน่วยงานเข้ามาชี้แจง ตรวจสอบเอกสาร ลงพื้นที่ และทำรายงานเสนอต่อสภา เป็นกลไกที่ลงรายละเอียดได้ลึกที่สุด
โครงสร้างประจำคณะ (PIC)
- ประธาน — สส. ของพรรคที่ทำหน้าที่ประธานคณะ / ปัจจุบันเป็นประธานกรรมาธิการ 9 คณะ
- รองประธาน 2 คน (Non-ประธาน) — กรณีพรรคไม่ได้เป็นประธาน จะมีรองที่ประสานงานแทน
9 คณะที่พรรคเป็นประธาน
คณะกรรมาธิการสามัญที่ สส. พรรคประชาชนทำหน้าที่ประธาน ครอบคลุมประเด็นหลักที่พรรคให้ความสำคัญ
เหมาะกับเรื่องแบบไหน
- ต้องการให้หน่วยงานเข้าชี้แจง ตอบคำถาม หรือส่งเอกสาร
- เรื่องที่ต้องการการศึกษาเชิงลึกแต่ไม่ถึงขั้นตั้งญัตติ
- การติดตามนโยบายหรือโครงการของรัฐบาลในขอบเขตของกระทรวง
เลือกใช้กลไกอย่างไร
ก่อนจะกดส่งเรื่อง ลองตอบ 3 คำถามนี้กับตัวเองก่อน แล้วเทียบกับตารางด้านล่าง จะช่วยให้เรื่องของคุณไปถูกช่องและได้ผลเร็วขึ้น
- เรื่องนี้เร่งด่วนแค่ไหน? — แก้พรุ่งนี้ได้เลย หรือรอเป็นเดือนได้
- กระทบใคร? — แค่หมู่บ้าน/ตำบล หรือทั้งจังหวัด หรือทั้งประเทศ
- ต้องการอะไร? — ให้หน่วยงานลงมือทำ ให้รัฐบาลตอบ หรือให้เปลี่ยนนโยบาย
| ถ้าคุณต้องการ... | ใช้กลไก | เหตุผล |
|---|---|---|
| ให้หน่วยงานเร่งดำเนินการ เรื่องเฉพาะในพื้นที่ |
หนังสือร้องทุกข์ | ตรงไปที่หน่วยงาน เร็วที่สุด ไม่ต้องผ่านสภา |
| สะท้อนเสียงประชาชน เรื่องเร่งด่วนให้สาธารณะรับรู้ |
หารือ 2 นาที | ใช้เวลาน้อย เป็นเวทีสภา มีสื่อบันทึก |
| กดดันให้รัฐบาลตอบ หรือชี้แจงนโยบาย |
กระทู้ | รัฐมนตรีต้องตอบเป็นทางการ บันทึกเป็นเอกสารราชการ |
| เรียกหน่วยงานมาชี้แจง ตรวจสอบเอกสาร ลงพื้นที่ |
กมธ. | กมธ. มีอำนาจเชิญหน่วยงาน ลงรายละเอียดได้ |
| ผลักดันให้สภาแสดงท่าที หรือศึกษาเรื่องเชิงโครงสร้าง |
ญัตติ | สภาลงมติได้ ตั้ง กมธ. วิสามัญได้ |
เมื่อส่งเรื่องเข้ามาในระบบโดยไม่ได้เลือกกลไกชัดเจน ฝ่ายกิจการสภาจะเป็นผู้พิจารณาและเลือกกลไกที่เหมาะสมที่สุดให้ แต่ถ้าผู้แจ้งระบุได้ก่อน จะช่วยให้กระบวนการเร็วขึ้น
วิธีการใช้ระบบ
ระบบ "พื้นที่สู่สภา" ใช้งานผ่านแอปพลิเคชัน PPLE Today ซึ่งเป็นแอปหลักของพรรคประชาชน ดาวน์โหลดได้ทั้ง iOS และ Android
ใครใช้ระบบนี้ได้บ้าง
ทุกคนต้องผ่านการ ยืนยันตัวตนด้วย PPLE ID ก่อนส่งเรื่อง เพื่อให้ระบบทราบบทบาทของผู้แจ้ง และส่งต่อไปยังกลไกที่เหมาะสม
ขั้นตอนการส่งเรื่อง
(ส่วนใหญ่ระบบกรอกให้อัตโนมัติ)
รายละเอียดแต่ละขั้นตอน
เปิดแอป PPLE Today
ล็อกอินด้วย PPLE ID ของคุณ ถ้ายังไม่มี ให้ลงทะเบียนผ่านแอปก่อน — ต้องมี ID จึงจะส่งเรื่องได้
ไปที่แท็บ "แอปฯ" แล้วเลือก "พื้นที่สู่สภา"
ไอคอนสีส้มรูปลำโพง (เมกะโฟน) อยู่บนหน้ารวมแอปพลิเคชันของพรรค
แตะปุ่ม "ส่งเรื่องเข้ากิจการสภา"
หน้าหลักของระบบจะมี 4 ปุ่ม ได้แก่ ส่งเรื่อง · ดูเรื่องของฉัน · ภาพรวมจังหวัด · เข้าสู่ระบบเจ้าหน้าที่
ตรวจสอบข้อมูลผู้แจ้ง
ระบบจะดึงข้อมูลจาก PPLE ID มาให้อัตโนมัติ — ชื่อ เบอร์โทร จังหวัด — แค่ตรวจสอบและเลือก "บทบาทของผู้แจ้ง" (เช่น นักการเมืองท้องถิ่น)
กรอกรายละเอียดเรื่องร้องเรียน
เล่าปัญหา · ระบุสถานที่ (ตำบล อำเภอ จังหวัด) · ผลกระทบ · คนที่ได้รับผลกระทบ · ระยะเวลาที่เกิดปัญหา — ยิ่งเล่าละเอียด เจ้าหน้าที่ยิ่งช่วยได้เร็ว
เลือกประเภทกลไก (ถ้าทราบ)
เลือกได้ว่าต้องการให้เรื่องไปทางหนังสือ/หารือ/กระทู้/ญัตติ/กมธ. ถ้าไม่แน่ใจ เลือก "ให้กิจการสภาพิจารณา" — เจ้าหน้าที่จะเลือกให้
แนบหลักฐาน (ถ้ามี)
รูปถ่ายปัญหา · เอกสารราชการที่เคยส่ง · คลิปวิดีโอ · พิกัด GPS — รองรับไฟล์ภาพ PDF และวิดีโอ
กดส่ง — ระบบจะออก "เลขเคส" ให้
เลขเคสคือรหัสประจำเรื่องของคุณ ใช้สำหรับติดตามสถานะ บันทึกไว้หรือส่งให้คนในพื้นที่ที่ร้องเรียนมาก็ได้
หลักการเขียนเรื่องให้ผ่านไว
1 เรื่อง 1 เคส
อย่าใส่หลายปัญหาในเคสเดียว ระบบจะส่งต่อไปคนละ กมธ. ทำให้สับสนและช้า
ระบุพิกัดให้ชัด
ตำบล อำเภอ จังหวัด อย่างน้อย ถ้ามี GPS หรือชื่อสถานที่เฉพาะยิ่งดี
บอกผลกระทบ
กระทบกี่ครัวเรือน กี่คน เกิดมานานแค่ไหน รุนแรงระดับไหน
บอกสิ่งที่ทำไปแล้ว
เคยร้องเรียนใครไปแล้วบ้าง ผลเป็นอย่างไร — ป้องกันการทำงานซ้ำ
บอกสิ่งที่คาดหวัง
อยากให้กลไกสภาช่วยอะไร — เรียกหน่วยงานมาชี้แจง ตั้งกระทู้ ตั้งกมธ.วิสามัญ
แนบหลักฐาน
รูปถ่าย เอกสาร พยานบุคคล — มีน้ำหนักกว่าคำบอกเล่า ทำให้กลไกสภาขับเคลื่อนได้
ระบบนี้ไม่ใช่ช่องทางสำหรับ: ข้อพิพาทส่วนตัว · เรื่องลับ/ความลับทางราชการที่ไม่ควรเปิดเผย · เรื่องที่อยู่ในกระบวนการศาล · เรื่องที่ท้องถิ่น/หน่วยงานราชการในพื้นที่จัดการได้โดยตรง — เรื่องเหล่านี้ควรไปตามช่องทางที่เหมาะสมแทน
การติดตามเคส
ทุกเรื่องที่ส่งเข้ามาจะถูกบันทึกเป็น "เคส" และมีสถานะที่ผู้แจ้งดูได้ตลอดเวลา ผ่านเมนู "ดูเรื่องร้องเรียนของฉัน" ในแอป
สถานะของเคส
สถานะจะเปลี่ยนตามลำดับการทำงาน: เริ่มจากการคัดกรองในพื้นที่ → ฝ่ายกิจการสภา → กมธ. (ถ้าเรื่องเข้ากลไกนี้) → เสร็จสิ้น หรือถูกปิดเป็น "ไม่เกี่ยวข้อง" หากไม่เข้าข่าย
| สถานะ | หมายความว่า | คุณควรทำอะไร |
|---|---|---|
| รอตรวจสอบ | เรื่องถูกส่งเข้าระบบแล้ว รอฝ่ายกิจการสภา/ทีมนโยบายท้องถิ่นส่วนกลางตรวจสอบ | รอ — โดยปกติไม่เกิน 5 วันทำการ หากข้อมูลไม่ครบอาจถูกส่งกลับให้แก้ไข |
| (กิจการสภา) รอรับเรื่อง | เรื่องผ่านการคัดกรองแล้วและส่งถึงฝ่ายกิจการสภา รอทีมงานเปิดรับและมอบหมายงาน | รอ — ระบบจะแจ้งเตือนเมื่อสถานะเปลี่ยน |
| (กิจการสภา) กำลังดำเนินการ | ฝ่ายกิจการสภากำลังพิจารณา จัดทำเอกสาร หรือส่งเรื่องเข้ากลไกสภา (หนังสือ หารือ กระทู้ ญัตติ กมธ.) | อาจมีทีมงานขอข้อมูลเพิ่ม |
| (กมธ) รอรับเรื่อง | เรื่องถูกส่งต่อให้คณะกรรมาธิการ (กมธ.) ที่เกี่ยวข้องแล้ว รอ กมธ. เปิดรับเรื่อง | รอ — กระบวนการใน กมธ. อาจใช้เวลานานกว่าฝ่ายกิจการสภา |
| (กมธ) กำลังดำเนินการ | กมธ. กำลังพิจารณาเรื่อง เช่น เรียกหน่วยงานชี้แจง สรุปรายงาน หรือเตรียมเสนอสภา | ติดตามอัปเดตในเคส อาจใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน |
| เสร็จสิ้น | กลไกสภาดำเนินการครบถ้วนแล้ว (ตอบกระทู้ ลงมติ ออกรายงาน ฯลฯ) | อ่านสรุปผลและนำกลับไปสื่อสารกับประชาชนในพื้นที่ |
| ไม่เกี่ยวข้อง | เรื่องไม่เข้าข่ายใช้กลไกสภา ซ้ำกับเคสอื่น หรืออยู่นอกอำนาจหน้าที่ของสภา | อ่านเหตุผลที่ระบุในเคส อาจมีคำแนะนำช่องทางอื่น |
การที่ผู้แจ้งกลับไปบอกประชาชนในพื้นที่ว่า "เรื่องที่คุณร้องเรียนกับเรา ตอนนี้สภาได้ดำเนินการแบบนี้แล้ว" จะทำให้การแก้ไขปัญหาหรือใช้กลไกสภาได้มีการสื่อสารต่อประชาชนได้สมบูรณ์
ภาพรวมจังหวัด (Dashboard)
เมนู "ภาพรวมจังหวัด" ให้ผู้ใช้ดูได้ว่าในจังหวัดของตัวเอง มีเคสทั้งหมดกี่เคส แบ่งตามประเภทอย่างไร และมีกี่เคสที่อยู่ในแต่ละสถานะ เหมาะสำหรับ:
- ผู้ประสานงานจังหวัด — มองภาพรวมว่าจังหวัดของตัวเองมีปัญหาอะไรเป็นหลัก
- รองเลขาภาค — เปรียบเทียบระหว่างจังหวัดในภาคที่รับผิดชอบ
- ทีมคัดกรองระดับจังหวัด — ใช้เป็นข้อมูลในการประชุมจังหวัดประจำเดือน
การประชุมจังหวัด
ระบบจะทำงานได้เต็มประสิทธิภาพก็ต่อเมื่อมีการ ประชุมจังหวัดสม่ำเสมอ เพื่อให้เครือข่ายในจังหวัดได้พบกัน คัดกรองปัญหา และส่งต่อเข้าระบบอย่างเป็นระบบ
ทีมคัดกรองระดับจังหวัด
แต่ละจังหวัดมีทีมประจำที่ประชุมร่วมกัน ประกอบด้วย:
ความถี่และรูปแบบ
อย่างน้อยเดือนละ 1 ครั้ง
เป็น "วาระจังหวัด" ที่ทุกคนต้องเข้าร่วม
ออนไซต์หรือออนไลน์
แล้วแต่จังหวัดเลือก แต่ออนไซต์อย่างน้อยไตรมาสละครั้ง
2–3 ชั่วโมง
มีวาระชัดเจน ไม่ยืดเยื้อ
วาระประจำการประชุม
- ทบทวนเคสเดือนที่ผ่านมา — เปิด Dashboard ภาพรวมจังหวัด ดูสถานะของเคสทั้งหมด
- รายงานความคืบหน้า — เคสไหนเสร็จแล้ว เคสไหนยังค้าง เคสไหนต้องการข้อมูลเพิ่ม
- คัดกรองเรื่องใหม่ — สมาชิกแต่ละคนนำปัญหาที่พบในพื้นที่มาเสนอ ทีมช่วยกันพิจารณาว่าเข้าระบบหรือไม่ ใช้กลไกอะไร
- วางแผนการลงพื้นที่ — เคสไหนต้องการการลงพื้นที่ของ สส./กมธ. นัดหมายไว้ล่วงหน้า
- สื่อสารผลกลับ — ตกลงกันว่าใครจะนำผลของเคสที่เสร็จแล้วไปสื่อสารกับประชาชน
การส่งเรื่องเข้าระบบหลังประชุม
เรื่องที่ผ่านการคัดกรองในที่ประชุมจังหวัดแล้ว ให้สมาชิกที่รับผิดชอบเป็นคนส่งเข้าระบบผ่านแอป อาจระบุในรายละเอียดว่า "ผ่านการพิจารณาจากที่ประชุมจังหวัด [ชื่อจังหวัด] วันที่ [วันที่]" เพื่อให้เจ้าหน้าที่กิจการสภาทราบว่าเป็นเรื่องที่ผ่านการกลั่นกรองมาแล้ว
เพราะแสดงว่าเครือข่ายในจังหวัดทั้งทีมเห็นพ้องว่าเรื่องนี้สำคัญและสมควรส่งเข้าสภา ฝ่ายกิจการสภาและ กมธ. จะให้ความสำคัญและดำเนินการเร็วกว่าเรื่องที่ส่งเข้ามาเดี่ยว ๆ
เครื่องมือสนับสนุนการประชุม
- Dashboard ภาพรวมจังหวัด ในระบบ — แสดงในที่ประชุมได้ทันที
- รายงานสรุปประจำเดือน — ระบบจะส่งให้ผู้ประสานงานจังหวัดอัตโนมัติทุกสิ้นเดือน
- เทมเพลตวาระประชุม — ดาวน์โหลดได้จากเมนูเจ้าหน้าที่